Ik ga op reis en ik neem mee…

Belkes Petterson Khoja

€ 50,- voor de buurvrouw; € 100,- voor de moeder van mijn stadgenoot in Purmerend. Foto’s  plus € 50,- voor mijn tante; € 1000,- voor mijn neef; € 600,- voor mijn broer... Soms neem ik duizenden euro’s mee voor allerlei mensen, puur om mensen te helpen. Voor ik naar Afghanistan vertrek maak ik een lijstje met namen van de mensen die ik geld moet geven. En als ik in Afghanistan ben bel ik mensen op om ze te vragen het geld te komen halen.

 ex Ponto Magazine nr.9

Afghanen in Nederland helpen hun familie in Afghanistan  graag. Ze doen dit het liefst via landgenoten die naar Afghanistan reizen. Afghanen zijn niet gewend om geld over te maken via de bank. Ten eerste heeft niet elk familielid een bankrekening; door de langdurige oorlog die in Afghanistan woedde was dat vaak gewoon niet mogelijk. Sinds kort kan het wel, maar een rekening openen bij een betrouwbare bank kost alleen al een euro of honderd. Ten tweede hebben Afghanen over het algemeen geen vertrouwen meer in hun lokale banken. Tijdens de oorlog gingen de meeste banken failliet. En dan zijn er nog de bijkomende kosten.
Een voorbeeld: Als je vanuit Nederland € 50,- overmaakt naar een bankrekening in Afghanistan, betaal je € 12,- administratiekosten. Pas bij bedragen van meer dan € 500,- gelden andere tarieven. Voor een Afghaanse vluchteling die nog van een uitkering moet rondkomen, is dat natuurlijk een veel te groot bedrag om in één keer over te maken. En commissie is in zo’n geval natuurlijk sowieso weggegooid geld. Daar komt nog bij dat het vier dagen duurt voor het geld in Afghanistan op de rekening staat.
Niet alleen door geld aan bekenden mee te geven kun je geld naar familie sturen. Binnen de Afghaanse gemeenschap in Nederland bestaat inmiddels ook een alternatief banksysteem. Je geeft het geld af bij een Afghaanse kruidenier en je krijgt een wachtwoord en een adres in Afghanistan, waar een familielid het geld kan afhalen. Het gehele systeem drijft op onderling vertrouwen en werkt wonderbaarlijk goed.
Veel families in Afghanistan zijn afhankelijk van het geld dat familieleden in het buitenland opsturen. Dat geld is voor hen meer dan een beetje ondersteuning. De Afghaanse vluchteling Ahmed stuurt regelmatig geld naar zijn familie in Afghanistan. Met het geld voorziet de familie in haar onderhoud. Twee jaar geleden stuurde hij via kennissen € 1000,- naar zijn twee broers die bij zijn ouders wonen. Zijn broers hebben met het geld vier computers gekocht, die ze vanuit Pakistan hebben laten bezorgen. Ze hebben vervolgens een internetcafé opgezet waar jongeren niet alleen kunnen internetten, maar ook computerles kunnen krijgen.
Inmiddels kunnen Afghanen als ze dat willen ook geld overmaken via Western Union Money Transfer. Volgens het bedrijf is het geld binnen een paar minuten op de plaats waar het moet zijn. Het tarief per transactie is bij kleine bedragen wat lager dan bij de bank, maar is bij grotere bedragen al gauw hoger. Het bedrijf wil niet bekendmaken hoe vaak Afghanen van Western Union gebruik maken. Hoe dan ook, het is vooralsnog geen alternatief.
Het ziet er naar uit dat ik dit jaar opnieuw weer een dikke portemonnee moet meenemen, vol geld van Afghaanse kennissen.